Lutgartprijs 2022: Dries Vanhaeght (Postuum)

Alvast een vreugdevolle Vlaamse feestdag, laat die Leeuw klauwen! Een beetje te vroeg, maar zo zijn we in Overijse, er graag als de kippen bij om te toasten en feesten op onze feestdag. Meer zelfs, de plechtige Academische Zitting voor het feest van de Vlaamse Gemeenschap ligt alweer 2 weken achter ons. Hoog tijd om hiervan verslag uit te brengen met op het einde enkele sfeerbeelden.

Vlaams Komitee Druivenstreek werkte samen met Marnixring Overijse De Vrijheijt en Grondstroom om op 25 juni 2022 het feest van de Vlaamse gemeenschap te vieren in een uitgebreid programma. Dit met de steun van de Gemeente Overijse en Vlaanderen Feest!

Academische zitting

Op de Academische Zitting wenste burgemeester Inge Lenseclaes ons een fijne Vlaamse feestdag toe. Gevolgd door een bevlogen uiteenzetting door Pieter Bauwens hoofdredacteur van Doorbraak, over de macht van de mainstream media in Vlaanderen en het gebrek aan publiek debat doordat zowat alle media (kranten, magazines, tv-zenders, radiostations …) en hun bijhorende commentatoren in handen zijn van slechts enkele mediaconcerns. Nieuws en berichtgeving worden hierdoor herleid tot eenheidsworst en iedere alternatieve, doch correcte berichtgeving wordt dan snel als onwaarheid of zelfs complot afgedaan.

De Lutgartprijs ging dit jaar postuum naar Dries Vanhaeght, jarenlang voorzitter van Vlaams Komitee Druivenstreek, de prijs werd overhandigd aan de zichtbaar ontroerde weduwe Annie Van Cleynenbreughel. De laudatio uitgesproken door Henri Otte.

Lutgartprijs laudatio Dries Vanhaeght

Er zijn mensen die hun talenten verwerken door gebeurtenissen te omschrijven met poëzie.

Anderen doen dat door hun gevoelens te vertolken door componeren van muziek.

En er zijn geniën die hun waarnemingen op een subtiele en meesterlijke wijze weten te vertolken met een volks humoristisch cartoon die de boodschap beter weergeeft dan 1000 woorden.

Zo iemand was Dries, steeds behulpzaam en bekommerd om het lot van de Vlamingen in zijn geliefde Druivenstreek. Hij kon geen onrecht verdragen en sprong in de bres om met een tekening te protesteren.

Hij ontdekte zijn talenten als cartoon- en portrettekenaar midden de jaren zeventig. De boetseerkunst was hem evenmin vreemd. Hij gaf zijn talenten vaste vorm in de academie voor beeldende kunsten te Overijse.

Hij verzorgde meer dan 40 jaar het tijdschrift Spoorslag met zijn typische tekenkunst, waarmee hij periodiek actuele gebeurtenissen uit het nieuws uittekende.

Hij heeft ook een tijdlang het weekblad ’t Pallieterke van de nodige cartoons voorzien, wat niet lachend gezegd kan worden is de waarheid niet.

Nooit was hij beledigend of vulgair in zijn tekeningen of in zijn begeleidende teksten.

Zes jaar geleden hebben wij samen met hem, hier in dit cultuurcentrum, zijn grote tentoonstelling voorbereid. Jammer genoeg heeft hij de plechtige opening in juni 2016 niet meer kunnen bijwonen. Het noodlot sloeg toe. Een agressieve aandoening maakte in amper zes weken vroegtijdig een einde aan zijn leven. Hij ging van ons heen op 24 juli 2016, hij was 72 jaar.

“Dries, jouw creativiteit, humor en filosofie reiken verder dan de dood”.

Als blijvende herinnering en waardering, overhandigen we postuum aan jou echtgenote Annie Van Cleynenbreugel de Lutgartprijs 2022.

50 jaar VKD

Aansluitend op de Academische Zitting was er de jubileumviering van 50 jaar Vlaams Komitee Druivenstreek (VKD), met 2 jaar uitgesteld om de welgekende plaag. Johan Deconinck deed een meer dan verdienstelijke poging om 50 jaar VKD samen te vatten in een kort tijdsbestek. Het ontstaan van VKD, de doelstellingen, de vele medewerkers (met uitgebreide verontschuldigingen voor zij die we over het hoofd hebben gezien), enkele van de ooit aangesloten verenigingen en enkele trouwe sponsors.

VKD had enkele jaarlijks terugkerende activiteiten zoals de 11 juli vieringen, Mossel/Steak/Stoempfestijn en debatavonden rond verkiezingen. Maar ook acties rond het Vlaamse karakter van de Vlaamse Rand rond Brussel zoals bvb. Overijse/Hoeilaart/… waar Vlamingen thuis zijn … Betogingen tegen het Egmont Pact, protest tegen onwettige Franstalige Scholen in Overijse en acties ivm de splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV).

Spoorslag

Wie VKD zegt, zegt ook het tijdschrift Spoorslag (1970-2015). Een veelzijdig tijdschrift met Vlaamse en sociale thema’s, boekbesprekingen, erfgoed & geschiedenis, natuur & natuurbehoud, rebus & fotowedstrijden en mogelijk het meest gekende: de cartoons van oa Dries Vanhaeght.

Enkele jaren terug heeft VKD al de Spoorslagen gedigitaliseerd en op een USB-stick uitgebracht, hiervan werd een exemplaar overhandigd aan de Gemeente Overijse, in ontvangst genomen door burgemeester Inge Lenseclaes.

Nadien werden deze originele papieren Spoorslagen professioneel gebundeld en ingebonden. Dit unieke exemplaar werd overhandigd aan de heemkundige kring De Beierij van Ijse. Voorzitster van de beierij, Carine Willaert gaf een dankwoordje om deze waardevolle en kant-en-klare aanvulling aan hun archief.

Besluiten

Tot slot, gaf Johan mee dat wij, als Vlaams Komitee Druivenstreek een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de Vlaamse uitstraling van Overijse en dat dit ook voelbaar was in onze omliggende gemeenten, maar ook dat het werk niet af is: het gerechtelijk arrondissement is niet correct gesplitst en de spoeddiensten dienen patiënten te vervoeren naar Nederlands-onkundige Brusselse ziekenhuizen.

De Powerpoint presentatie over 50 jaar VKD. Heeft u geen Powerpoint, volg dan de richtlijnen op de webstek van Microsoft of blader er snel door in deze GIF.

De moderatie was in handen van Hendrik Paternoster, De muzikale omlijsting kwam van Demi Geus met Johan Kayaert op draailier en Michel Terlinck op diatonische en chromatische hommels. Francis Stroobants gaf een slotwoordje en de Vlaamse Leeuw werd sfeervol gezongen gevolgd door een 1e receptie.

Scala

Enkele uren later was er het orgelpunt van de festiviteiten. Een optreden van Scala & Kolacny broers in een uitverkochte schouwburg. Voor aanvang van het optreden werd het bestuur van VKD figuurlijk in de bloemetjes gezet wat al een eerste applaus opleverde.

Scala & Kolacny hadden ook verjaardagskaarsjes uit te blazen. Zij bestaan ondertussen ook al 25 jaar en brachten het beste van hun repertoire. De dames waren in topvorm en de famillie Kolacny, de gekende broers Steven en Stijn, maar ondertussen ook Jef, zoon van Steven zorgden voor de muzikale begeleiding. En in de bindteksten was er ook plaats voor humor en enkele plaagstoten naar de familieleden.

Een beklijvende show met een staande ovatie gevolgd door een 2e receptie.

Enkele sfeerbeelden van de dag.

Feest van de Vlaamse Gemeenschap 2022

Op zaterdag 25 juni 2022 vanaf 15u vieren we in Overijse het Feest van de Vlaamse Gemeenschap, plaats van het gebeuren de Polyvalente zaal van CC Den Blank. Dit is een gemeenschappelijke organisatie van Vlaams Komitee Druivenstreek vzw, Marnixring Overijse De Vrijheijt en Grondstroom vzw met de steun van de Gemeente Overijse en Vlaanderen Feest.

Hoe er rekening mee dat de werkzaamheden in het centrum van Overijse nog niet zijn afgerond. Dat er ook op het Stationsplein wordt gevierd (Tropiscala) en er verbouwingen bezig zijn aan de lobby van CC Den Blank. Kom op tijd en volg de wegwijzers ter plaatse.

15u Academische zitting
Feest van de Vlaamse Gemeenschap

  • Gastspreker Pieter Bauwens (Doorbraak)
  • Burgemeester en bevoegd voor Vlaams beleid Inge Lenseclaes
  • Uitreiking Lutgartprijs
  • Muzikale omlijsting

~16u Jubileumzitting 50 jaar
Vlaams Komitee Druivenstreek

  • 50 jaar geschiedenis Vlaams Komitee Druivenstreek
  • Plechtige overhandiging van het gedigitaliseerd tijdschrift Spoorslag
  • Plechtige overhandiging van Spoorslag in 6 boekdelen (uniek exemplaar)
  • Muzikale omlijsting
  • Receptie

20u30 25 jaar Scala (uitverkocht)

In de schouwburgzaal van CC Den Blank.

11 juli viering op Justus Lipsiusplein

Vlaams Komitee Druivenstreek bestaat ondertussen meer dan 50 jaar, onze jubileumviering hebben we helaas nog een jaar moeten uitstellen naar zaterdag 25 juni 2022.

Maar dit belet ons niet om dit jaar wel onze Vlaamse feestdag te vieren. Dit jaar zoeken we de gezonde buitenlucht op en vinden de festiviteiten plaats op het Justus Lipsiusplein op onze 11e juli zelf.

Vlaams Komitee Druivenstreek bestaat 50 jaar

Gelegen langs de taalgrens, gekneld tussen de opgeblazen Brusselse kikker en Wallonië, werd op 1 juli 1970 een Elf-juli-comité opgericht dat enkele maanden later de naam veranderde in Vlaams Komitee Druivenstreek. Meer weten, lees onze Nieuwsbrief van juni 2020.

Het jubileum kunnen we dit jaar helaas niet vieren en is uitgesteld tot 26 juni 2021. Ook het optreden van Scala & Kolacny Brothers is naar deze datum verzet. Tickets van dit jaar blijven geldig voor de voorstelling van volgend jaar, goed bijhouden dus. Mocht u uw ticket toch wensen om te ruilen, gelieve contact op te nemen met uw verkooppunt of het bestuur van de vzw.

De Vlaamse feestdag vieren, is dit jaar anders dan de afgelopen 50 jaar: hou afstand, wees voorzichtig en blijf gezond. Wat zeker mag, is een Vlaamse leeuwenvlag uithangen. En vier, binnen de gestelde grenzen, de feestdag van ons volk.

Een fijne Vlaamse feestdag!

Lutgartprijs 2019 – Renaat Brankaer

In Overijse vieren we het feest van de Vlaamse Gemeenschap iets vroeger. Op zaterdag 22 juni werd de academische zitting georganiseerd door Marnixring Overijse De Vrijheijt in samenwerking met de Gemeente Overijse, deze maal op een nieuwe locatie, in het GITO.

Toespraken waren er van burgemeester Inge Lenseclaes. Bart Fierens, de nieuwe voorzitter van het Algemeen Nederlands Zangverbond en Maria Derycke, voorzitter Marnixring Overijse De Vrijheijt. De presentatie was in handen van Hendrik Paternoster en de muzikale intermezzi werden gebracht door de leerlingen van de pianoklas van APKO onder leiding van Katrijn Simoens.

Zoals ondertussen een jaarlijkse traditie is, werd er ook de Lutgartprijs uitgereikt, die dit jaar naar oud-burgemeester Renaat Brankaer gaat. De onderstaande Laudatio werd uitgesproken door Dirk Jena.

Laudatio

Vooraf wil ik VKD en Marnixring Overijse de Vrijheid bedanken voor de eer deze laudatio voor de heer Renaat Brankaer te mogen uitspreken.

Bij de huldiging van vandaag zetten we maar al te graag Renaat in de bloemetjes als een plaatselijke grote figuur uit de Vlaamse Beweging, geboren en getogen in het centrum van Overijse.

Immers, sinds Renaat tijdens de winter van 19 ?? al schaatsend op de vijver van het kasteel Isque letterlijk én figuurlijk zijn oog had laten vallen op Paula Huyberechts, was hij niet meer van de watermolen en de plaats (Eeuwfeestplein) hier vlakbij weg te slaan. Ook mogen we ervan uitgaan dat ouders die hun kind Renaat of Lutgart doopten eigenlijk zeer subtiel hoopten op een beloftevolle Vlaamse toekomst van hun kind, met België als het moet, zonder België als het kan.

Vanuit deze thuisbasis is Renaat voluit gegaan voor een gemeentelijk landelijk en Vlaams beleid; een hele opgave in het aanschijn van een hoofd-stedelijk uitdeinende olievlek én francofone corridor-ambities ‘à la Corniche’.

Toch is hij er als burgemeester van 1972 tot 1984 ??? in gelukt een degelijk Vlaams beleid te voeren. En ook is hij nadien als initiatiefnemer en beheerder van het cultuurcentrum Den Blank blijven bijdragen tot het Vlaams karakter van de gemeente. Een inzet die zijn wortels vond in de katholiek-Vlaamse ontvoogdingsgedachte, de CVP en de Boerenbond als bondgenoot in het keren van een tanende tafeldruifcultuur.

En dat hebben we in Overijse en de Druivenstreek zeer zeker geweten. De tentoonstelling TOEN en NU, het voorbije jaar ingericht door het Vlaamse Komitee Druivenstreek, bracht een schat aan documentatie samen over de Vlaamse strijd die hier sinds de jaren ‘70 werd gevoerd. Daarin heeft Renaat zich onomstotelijk geprofileerd als trouwe burgervader én Vlaams rolmodel voor jong en oud.

De tentoonstelling en de digitale toegankelijkheid van Spoorslag inspireerden VKD en Marnixring tot de toekenning van de Lutgartprijs aan onze ere-burgemeester. Uit deze documenten blijkt dat Renaat niet zelden kop van jut is geweest in de FDF démarches voor de verfransing van de gemeente. “Ruons dans les brancards” is zo een titel uit een FDF pamfletten van 1973. Weliswaar een goed gevonden toespeling op de familienaam van onze laureaat, maar eveneens serieus opruiende taal naar aanleiding van een situatie waarin Renaat zich tegenover kandidaat bloedgevers die franstalige invulformulieren vroegen zou hebben laten ontvallen “Ik heb nog liever bloed van varkens dan van francofonen”.

Of Renaat deze uitspraak heeft weerlegt kunnen we straks tijdens de receptie even nagaan, maar zeker weten we dat Renaat zich in zijn beginjaren als burgemeester van alle extremen in de taalstrijd heeft gedistanciëerd.

Getuige daarvan is een voorval tijdens de druivenstoet van 1976 waaraan de Vlaamse Jongeren Overijse deelnamen met leeuwenvlaggen, pamfletten en zelfklevers. In de annalen van deze jeugdvereniging werd hierover het volgende opgetekend, open de aanhalingstekens “ … we waren verplicht uit onze wagens te stappen. We werden als misdadigers behandeld zodat de toeschouwers zich afvroegen wat voor zootje we wel waren.  Enkele dagen later werden we op het politiebureel ontboden en ondervraagd. Daar vernamen we dat de politie gehandeld had in opdracht van de burgemeester. Blijkbaar had hij juist de avond voor de stoet een reglement uitgevaardigd dat politieke symbolen en taalpamfletten verbood.  Doorgestoken kaart dus !”

Toch luidde dit soort van acties het einde in van de tweetalige publiciteit waarvan men zich toen te Overijse maar al te gemakkelijk bediende. Al vlug sloten zich de rangen tussen het zeer actieve verenigingsleven van die dagen en het gemeentebestuur onder leiding van burgervader Brankaer, en lezen we in dezelfde annalen van 1978 :

“Doch de strijd om het Vlaamse karakter van de Druivenstreek uit het franskiljons moeras te redden, wordt niet vergeten. Onder druk van de Vlaamsgezinde meerderheid van Overijse en met behulp van burgemeester Brankaer wordt op 8 februari 1978, na veel geharrewar op de gemeenteraad, beslist de leeuwenvlag uit te hangen aan het gemeentehuis.”

Ter afsluiting van onze lofbetuiging aan Renaat wens ik hier nog een getuigenis aan te halen die me door mijn moeder zaliger werd overgeleverd. Het betreft een intern memorandum ondertekend door 15 gemeentelijke diensthoofden aan de heer burgemeester Brankaer, de heren schepenen Peeters, Stouffs, Dewaet en Dewolf, de raadsleden Verdood en Viville, en de gemeentesecretaris Stouffs, gedateerd 15 februari 1984. Ik citeer:

“Geachte Heren, de ondergetekende diensthoofden houden eraan U namens het personeel te feliciteren voor de moedige en kordate VLAAMSE houding.  De aanhouding door de Rijkswacht is meer dan een kaakslag voor de Vlaamse gemeenschap van Overijse. Meer dan ooit zullen wij U steunen in de strijd voor het behoud van het Vlaamse karakter van onze gemeente. Met de meeste hoogachting.”

Ik denk niet dat we deze lofrede mooier kunnen afsluiten dan met de herbeleving van dit alleszeggend memorandum.

Door onze jarenlange vrijwillige inzet voor het behoud van een Vlaams Overijse, is ons samenzijn van deze namiddag voor de meesten onder ons een onvergetelijk moment. Het is met respect en blijdschap dat we u, Renaat Brankaer, deze oorkonde overhandigen.

Wij zijn u en Dirk heel erg dankbaar voor jullie aanwezigheid en kijken ernaar uit u tijdens nog vele guldensporenvieringen te mogen ontmoeten in gezelschap van alle laureaten van de Lutgartprijs, een prijs die ons in zijn mooie symboliek zo nauw aan het hart ligt.  Nogmaals bedankt voor alles en boven alles onze meest gemeende wensen voor een blijvend goede gezondheid.

namens Vlaams Komitee Druivenstreek en Marnixring Overijse De Vrijheijt,
Dirk Jena

Beste wensen voor 2019

Ook namens het Vlaams Komitee Druivenstreek de beste wensen voor 2019.

Spoorslag is een begrip in de Druivenstreek. Dit tijdschrift werd tussen 1970 en 2015 uitgegeven door vzw Vlaams Komitee Druivenstreek. Deze jaargangen zijn allen gedigitaliseerd en zijn voor 40 euro te verkrijgen. Bestel nu dit uniek archief en herbeleef 50 jaar Vlaamse strijd in de Druivenstreek.

Ook in 2019 kan u de Nieuwsbrief in de brievenbus ontvangen door je lid te maken en 10 euro over te schrijven op rekeningnummer BE41 4342 6165 8110, zo blijf je meteen op de hoogte van de activiteiten in het Jubileumjaar 2020 – 50 jaar Vlaams Komitee Druivenstreek.

 

Uitnodiging vernissage tentoonstelling TOEN en NU

Uitnodiging voor de vernissage op zaterdag 8 september om 19u van de tentoonstelling ‘TOEN en NU’ in het CC Den Blank. U krijgt een overzicht te zien van meer dan 45 jaar Vlaams Bewegen of Vlaamse strijd in de Druivenstreek. De voorzitter van het OVV en ere burgemeester van Lennik Willy De Waele zorgt voor de openingsrede.

Tentoonstelling TOEN en NU

Op zaterdag 8 september 2018 vanaf 19u is er de vernissage van de tentoonstelling TOEN en NU in CC Den Blank. Gastspreker is Willy De Waele, oud-burgemeester van Lennik, politiek secretaris VVB en voorzitter OVV. De tentoonstelling TOEN en NU is te bezichtigen tot en met zondag 23 september tijdens de openingsuren van CC Den Blank.

TOEN, veertig jaar geleden werden er ingrijpende beslissingen genomen waar we vandaag nog altijd de gevolgen van dragen. Veel is er voor de Druivenstreek veranderd in de goede zin, maar helaas zijn er NU ook nog tal van onopgeloste problemen zoals bijvoorbeeld bij nood verplichte opname in een francofoon ziekenhuis, geen Nederlandstalige rechtbank(en) in Halle-Vilvoorde, correcte toepassing van de taalwetten, opgedrongen verstedelijking door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, enz.

De tentoonstelling tracht aan de hand van beeld en documenten een overzicht te geven.

Lutgartprijs 2018: Monica Van de Velde

Op zaterdag 30 juni 2018 werd tijdens de academische zitting ter gelegenheid van het Feest van de Vlaamse Gemeenschap te Overijse voor de 3e maal de Lutgartprijs uitgereikt (2017, 2016). Dit jaar is de verdiende laureate Monica Van de Velde uit Tervuren.

De Lutgartprijs, een initiatief van vzw Vlaams Komitee Druivenstreek en vzw Marnixring Overijse De Vrijheijt, werd ingesteld als erkenning van verdienstelijkheid van personen of verenigingen voor het behoud en de bevordering van het Vlaams karakter en de landelijke eigenheid van de Groene Gordel.

Met een knipoog naar Lutgart van Tongeren, patroonheilige van de Vlaamse Beweging, die in alle nederigheid door haar volstrekte trouw aan het eigene, de machtigen van haar tijd (12e eeuw) wist te overtuigen van het belang van moedertaal en volksverbondenheid.

Monica Van de Velde is afkomstig uit het Oost-Vlaamse dorpje Kaprijke. Om professionele redenen is zij na haar huwelijk met Bert, verhuisd naar Etterbeek. Daar steunde ze de projecten van Sandor Szondi, die geld inzamelde om de Vlaamse verenigingen te steunen (voor er kon gerekend worden op gemeenschapsgelden). Naast die verenigingen werd toen ook, in de jaren ’60 de allereerste Vlaamse peutertuin van Brussel opgericht. De kleinste Brusselse kinderen moesten toen nog naar Franstalige instellingen, juist toen ze hun eerste woorden leerden spreken.

Na twee jaar is ze naar Tervuren verhuisd. Ze werd actief in het Davidsfonds, ze richtte samen met haar inmiddels overleden man Bert Bruylandt een dansclub op, ze engageerde zich bij de Volksunie en bleef erbij toen het VU ID 21 werd en later N-VA werd. Ze kwam op bij de verkiezingen en is OCMW-raadslid geworden, gemeenteraadslid, schepen en fractievoorzitter. Zij was lid van het FVV (Forum van Vlaamse Vrouwen) dat jammer genoeg in 2017 ter ziele is gegaan.

Als zelfstandige thuisverpleegster heeft zij zich steeds ingezet voor de zwakken en de zieken, en biedt zij nog steeds een luisterend oor voor de burger en zijn problemen. Rechtvaardigheidsgevoel en sociale bezorgdheid blijven haar inspireren. Cultuur en natuur zijn haar lievelingsthema’s.

De laudatio werd uitsproken door burgemeester van Tervuren en Kamerlid Jan Spooren (N-VA), die Monica zijn politieke moeder noemde. Monica luisterde met enige ontroering naar zijn mooie woorden. De Lutgartprijs werd overhandigd door Gustaaf De Broyer, Laureaat van 2017. En tot slot ontving Monica een boeket bloemen uit de handen van Maria De Rycke (Marnixring Overijse De Vrijheijt)

Gelauwerd voor haar jarenlange trouwe dienst aan de gemeenschap van Tervuren. Opgewekt, vriendelijk, positief ingesteld en bereid om anderen te helpen, als thuisverpleegster, vanuit het gemeentebestuur en het verenigingsleven.  Met liefde voor haar volk, de Vlaamse cultuur en de Nederlandse taal.

(Meer foto’s van de academische zitting volgen later)